Sterker dan ooit groeit er een bewustzijn over goed en slecht eten in de welvarende landen van het Westen. In de landen waar men niet door de jungle hoeft te ploegen om aan het werk te kunnen, waar de meerderheid genoeg geld heeft om ten minste twee huishoudens te onderhouden, waar jagen een pleziersport is en men op bijna elk moment van de dag op bijna elke hoek van de straat eten kan kopen. In juist deze landen vraagt men zich af waarom ze te dik worden en hoe ze gezonder kunnen leven. Waar vraag is, is aanbod. De goedbedoelde voedingsadviezen schieten als regenwouden uit de grond en creëren een jungle voor iedereen die zich wil verdiepen in de juiste voeding. In de jungle van voedingsadviezen vraagt men zich af waarom de adviezen elkaar tegenspreken. Waar is de nuance? Waar is het grijze gebied dat de ‘leek’ een conforme waarheid kan bieden tussen de extreem zwarte of witte ideeën over voeding?

Eten of niet eten dat is de vraag

Is er één conforme waarheid? Conform betekent overeenstemmend of overeenkomstig en op dit moment zijn voedingsadviezen nog verre van overeenstemmend. Toch wil ik proberen in deze blog een logische redenering uiteen te zetten dat een pad kan banen in de jungle van voedingsadviezen.

Toen ik mijn levensstijl wilde verbeteren ben ik me niet gaan verdiepen in diëten, maar juist in voedsel algemeen. Ik heb een tiental Amerikaanse documentaires gezien over de voedselindustrie en onder andere wil ik noemen ‘Food Inc’ en ‘Hungry for Change’. Ik volg voedingsartikelen van gerenommeerde kranten zoals ‘The Economist’ en ‘Trouw’. Daarnaast ben ik fan van de Nederlandse documentaire maker ‘ZEMBLA’ die telkens weer met haarscherpe journalistiek de waarheid boven tafel probeert te krijgen. Al deze bronnen samen vertellen mij – persoonlijk – één waarheid.

Ons eten komt voor 90% uit de fabriek.

Dit kan je redetwisten en in twijfel trekken, maar alles waar een verpakking om heen zit komt uit een fabriek en soms komen verschillende merken ook nog eens uit één en dezelfde fabriek. Dus waar bestaat die 10% dan uit wat niet uit de fabriek komt? De meeste (keur)slagers, lokale bakkers die niet bij een keten horen, de biologische winkels met de naam van de boer/producent op het product en de groente en fruit afdeling van je supermarkt of bij de lokale groente boer. Ik laat het bespuiten van voedsel met pesticiden in dit artikel even buiten beschouwing.

voedselindustrie

Dus wat is een goed voedingsadvies?

Wil je beter voor jezelf zorgen? Wil je weten wat nou echt gezond is? Hou dan jouw eten zelf in de hand! Kies je producten zorgvuldig en maak de groente en fruit afdeling je nieuwe beste vriend. Nog veel belangrijker… en als je logisch nadenkt… dan weet je best waarom wij, in de westerse wereld dikker worden en op zoek zijn naar gezondere alternatieven. Laat je niet om de tuin leiden door opmerkingen als: onze grootouders aten deze producten ook (lees: brood, melk, kaas en boter) en zij hadden nergens last van dus waarom zouden ze nu opeens slecht zijn?? Die producten an sich zijn inderdaad niet persé slecht voor ons, maar de wijze waarop deze in de huidige tijd machinaal voor ons worden geproduceerd wel. Ohja! We bewegen ook een stuk minder dan onze grootouders dus het is geen mysterie dat ons lichaam nu anders reageert op deze producten dan toen.

Onze westerse wereld is mede zo welvarend omdat wij zakenmensen zijn. We hebben geleerd dat als je de kosten kan drukken je meer geld over houdt en dus meer verdiend. Toen onze grootouders vroeger nog kaas bij de kaasboer haalden, hun groente bij de groenteboer en hun brood bij de bakker hadden deze individuele ondernemers niks met elkaar te maken. Ze hadden zelfs niks te maken met een kaasboer of bakker uit het andere dorp. Nu heeft alles met elkaar te maken! Supermarkten kunnen zichzelf beter positioneren door een prijzenoorlog te voeren met andere supermarkten en hun leveranciers te dwingen de prijzen te verlagen. Het is dan maar de vraag welke bezuinigen leveranciers moeten doorvoeren om aan die lagere prijzen te kunnen voldoen.

Overvloed aan eten

De fabrieken en machines zijn een zeer goede ontwikkeling geweest om het leven makkelijker te maken, maar op dit moment is de industrie doorgeslagen. Het aanbod is veel te groot, omdat er steeds effectievere manieren worden gevonden om geld te verdienen en nieuwe producten op de markt te brengen die niks aan ons leven toevoegen. Dat wij nu niet meer weten hoe we gezonder kunnen leven is niet onze schuld en zeer langzaam zal er een tendens komen wat zich terug beweegt naar minder machinaal geproduceerd voedsel. We zijn in een cyclus beland van waar vroeger alles biologisch werd geproduceerd, tot nu waar bijna alles machinaal wordt geproduceerd. Dit zal – zoals het een cyclus zich betaamt – zich dus ook weer terug bewegen. Zolang er nog koeien en varkens bestaan en we nog genoeg groente en fruit kunnen verbouwen om alle monden op de wereld te voeden zullen we in een neerwaartse spiraal komen naar meer biologisch geproduceerd voedselsysteem. Waar vraag is, is namelijk aanbod.

Mijn voedingsadvies aan jullie: lezen is weten. Verdiep jezelf in de voedselindustrie en vorm je eigen mening. Daarbij moet ik ook zeggen dat er geen makkelijke manier is om te veranderen en om gezonder te leven. Hard work pays off. Het heeft bijvoorbeeld geen zin om een zoetje te nemen in plaats van een schep suiker, want beiden zijn bij veelvuldig gebruik even slecht. Het heeft geen zin om roomboter te vervangen voor margarine en waarom dat lees je hier. Het heeft geen zin om je te laten verleiden door leuzen als ‘gezonde volkoren koeken’ van een willekeurig A-merk als je wilt afvallen. Niemand weet meer wat er precies in zit, dus hoe kunnen we bepalen of het gezond is? Zeker als de verkoopprijs rond de euro ligt kun je, je afvragen met hoeveel massa die koeken wel niet tegelijk geproduceerd moesten worden om de productiekosten te kunnen blijven dekken.

Goede, ambachtelijke en lekkere dingen zijn tegenwoordig nu eenmaal duurder dan vroeger. Terwijl vroeger alles ambachtelijk, lekker en vers was. In wezen…. hoeveel zijn we er nu eigenlijk op vooruit gegaan?

Succes en liefs,

Jane

Ps: Een echte Jungle ontdekken? Bekijk dan eens de prachtige plekjes die Mooji.nl allemaal beschrijft.